Debian

From Lapis Wiki

Bu makale NASIL bölümü serisinin bir parçasıdır

Tarayıcılar• Programlama • Linux ve Oyunlar

**Debian Gnu/Linux**
Şirket/ Geliştirici:	Debian Projesi
OS family:	Gnu/Linux
Source model:	Özgür Yazılım
Son sağlam sürümü:	3.1 r1 kod Sarge / 20 Aralık 2005
Kernel türü:	Monolithic kernel
Öntanımlı kullanıcı arayüzü:	text (Bash)/ Graphical (X Window System X)
Paket Sistemi:	Deb
Lisans:	GPL, Özgür Yazılım,
Son durumu:	Güncel
Web sayfası:	www.debian.org

Konu başlıkları

1 Tarihçe
2 Debian Sürümleri
3 Debian Sürümlerinin Kod Isimleri
4 Kararlı Sürümün Oluşması ve Depoların Işlevleri
5 Kararlı Sürüm
6 Testing Sürüm
7 Kararsız Sürüm
8 Bilinen Debian tabanlı dağıtımlar (Alfabetik olarak sıralanmış)
9 Apt İle İlgili Konular
10 Bağlantılar
- 10.1 İç Bağlantılar
- 10.2 Dış Bağlantılar

[değiştir]

Tarihçe

Debian dağıtımı 1993 yılında Ian Murdock tarafından bulunmuştur. Ian Murdock o zamanlarda Debian Manifesto adı altında tamamen Linux ve GNU ruhuna bağlı kalarak bu felsefeyi oluşturmuştur. Kendisi o zamanlar Purdue Üniversitesinde öğrenciydii. “Debian” isminin ortaya çıkması gene Ian Murdock'ın o zamanki hayatından bir yansımadır. O dönemde kız arkadaşı olan (şimdiki eşi) DEBra'nın DEB kısmı ve kendi adı IAN kısımlarının birleşmesiyle doğmuştur.

Debian Projesi ilk başlarda yavaş adımlarla ilerlemiştir. 1994 ve 1995 yıllarında 0.9x sürümü çıkmış, diğer mimarilere olan destek portları 1995 yılında oluşturulmaya başlanmıştır. 1.x sürümü 1996 yılında duyurulmuştur. 1998 yılında glibc tabanlı ilk Debian çıkmıştır. Bundan sonra çıkan 2.x sürümleri daha fazla port ve paket içermeye başlamıştır. Bu süreç içerisinde APT geliştirilmiş ve desteklenen mimari sayısı artmıştır. 1999 yılında ilk debian tabanlı dağıtımlar oluşmaya başlamış ve bu anlamda genişlemeye başlamıştır.

2000 yılında debian projesi farklı bir yönde paket yönetimine geçmiştir. Testing adı altında oluşturulan depolarda önemli değişiklikler yapılmaya başlanmış, böylelikle kararlı sürüm oluşana kadar geliştiricilerin paketler üzerinde yapacakları testler için platform oluşturulmuştur. Debian 2002 yılında duyurduğu Woody kod isimli kararlı sürümüyle 5 farklı mimariye verdiği destekle depolarındaki paket sayısını ikiye katlamıştır. 16 Ağustos 2003 yılında 10. yılını kutlayan Debian Projesi, 08 Nisan 2007 tarihinde son kararlı sürümü (4.0) kod ismiyle Etch olarak duyurmuştur.

16 Ağustos 2007 tarihinde Etch (4.0r1) güncelleme sürümü duyurulmuştur.

[değiştir]

Debian Sürümleri

Geçtiğimiz 12 yıla bakarsak Debian Projesinin ürettiği sürümler ve akışı şu şekildedir.

4.0r1 - Etch , 16 Ağustos 2007 (güncelleme sürümü)
4.0 - Etch , 08 Nisan 2007
3.1 – Sarge , 06 Haziran 2005
3.0 – Woody , 19 Temmuz 2002
2.2 – Potato , 15 Ağustos 2000
2.1 – Slink , 09 Mart 1999
2.0 – Hamm , 24 Temmuz 1998
1.3 – Bo , 02 Haziran 1997
1.2 – Rex , 12 Aralık 1996
1.1 – Buzz , 17 Temmuz 1996

[değiştir]

Debian Sürümlerinin Kod Isimleri

Toy Story 1995 yılında Pixar Stüdyo tarafından üretilmiş ilk bilgisayar destekli animasyon filmidir. Debian ile ilgisini soracak olursanız; Debian Projesi çıkardığı tüm sürümlerde bu animasyon filmindeki karakterlerin ismini kullanır.

Mesela Buzz olarak geçen ve Tim Allen'ın seslendirdiği karakter yeni bir plastik oyuncaktır. Debian'ın ilk dağıtımının adıdır. Aynı şekilde Hamm akıllı domuzcuktan bir kumbaranın ismidir. Slinky ise gene filmdeki bir köpeğin ismidir. Potato patates kafalı bir oyuncağı ifade ederken, Woody ise Tom Hanks'in seslendirdiği eski batıdan bir şeriftir. Debian'ın son kararlı sürümü Etch [1] ise plastik yazı tahtasının ismidir.

Burada Debian iyi ve koruyucu karakterleri isim olarak kullanmaktadır. Yukarıdaki kullanılmış kararlı sürümlerin kod isimlerinin film içerisindeki işlevleri hep iyidir. Buna bir diğer örnek, Debian Kararsız sürümün devamlı adı olan Sid, film içerisinde herşeyi bozan, karıştıran bir işleve sahip bir karakterin adıdır. Bu da kararsız sürümden yüklenecek bir paketi anlatmak için güzel bir seçim.

[değiştir]

Kararlı Sürümün Oluşması ve Depoların Işlevleri

Debian Projesinin çok nitelikli ve güzel işleyen bir depo yapısı vardır. Burada ulaşılan son nokta Kararlı (Stable) sürümdür. Bir paket ilk oluşturulduğunda denenmek üzere Kararsız (Unstable) depoya gönderilir. Burada bir üst depo experimental olarak adlandırılan ve kararsız sürüme bile geçmeden buraya gelen paketlerin test edildiği yerdir. Bazı .deb paketleri kararsız sürüm yerine önce experimental olarak adlandırılan depoya girer. Kararsız ve Experimental depolara girmiş bir paketin denenmesindeki en önemli amaç Debian Projesinin desteklediği tüm mimarilere destek verir hale getirilmesidir. Bu süreç içerisinde ilgili paket hem kendini oluşturan kişi tarafından hem de debian geliştiricileri tarafından yoğun şekilde test edilir. Paketin her açıdan yeterliliğe sahip olduğu kanaatine varıldıktan sonra Testing isimli depoya aktarımı yapılır.

Testing deposunda da aynı şekilde Kararsız ve Experimental sürümde olduğu gibi paketin yeterliliği sınanır ve tüm testleri yapılır. Defalarca gözden geçirilir. Bir paketin testing depoda kalması daha uzun bir süre alacaktır. Çünkü burada paketin her ne kadar yeterliliği onaylansa da mimariyi oluşturan diğer paketlerle bağımlılığı uzunca bir süre test edilir. Tabi esas önemli nedeni ise bu deponun bir sonraki aktarılacağı yerin Kararlı (Stable) depo olmasıdır. Daha doğrusu Testing deposundaki tüm paketlerin bağımlılık ve diğer mimarilere verdiği destek tam olduğunda, Testing deposu Kararlı (Stable) sürüm olarak duyurulur. Kararsız depo Testinge kaydırılır ve bu süreç bu şekilde devam eder.

Debian paket sisteminin ve depoların oluşma sürecinin grafiksel bir anlatımı;

[değiştir]

Kararlı Sürüm

Yönetimsel işleve sahip sunucularda veya kurulacak belirli hizmetlerin (ftp,http,mail vs.) işlemlerini yürütecek olan makinelerde önemle tavsiye edilen, yukarıda bahsedildiği gibi uzun testler sonucu kararlı sürüme ulaşmış paketlerden oluşur.

[değiştir]

Testing Sürüm

Kararlı sürüme göre daha güncel paketleri içeren, genelde yeterliliği belli bir noktaya kadar test edilmiş sürümdür. Sunuculardan ziyade daha çok masaüstü ev kullanıcılarının rağbet edebileceği kararlı sürümden bir önceki sürümdür. Yukarıda bahsettiğimiz kararlı sürümün oluşması süreci içerisinde özellikle kararlı olacak sürüm dondurulduğunda ya da çıkması duyurulduğunda, çok daha kararlı hale gelmiş paketleri barındırıyor olacak ve geçilmesinde çok daha az sorunla karşılaşılacaktır.

[değiştir]

Kararsız Sürüm

Bu sürüm için bir garanti yoktur. Yukarıda belirttiğimiz süreç içerisinde bir paketin hemen hemen başlangıç noktasıdır. O yüzden bağımlılıkları ve yeterliliği henüz tam anlamıyla test edilmemiştir. Daha çok en son sürüm programları kullanmaya hevesli masaüstü kullanıcıları tarafından tercih edilir. Gene tecrübeli kullanıcılar Apt-Pinning ile belli ihtiyaçlarını bu depoyu kullanarak giderirler.

[değiştir]

Bilinen Debian tabanlı dağıtımlar (Alfabetik olarak sıralanmış)

Debian örnek bir ekran görüntüsü

Adamantix
APLINUX
BenHur
Corel Linux
Debian JP
DemoLinux
Demudi
DreamLinux
Embedded Debian
ESware Linux
Euronode
Floppix
Gibraltar
GNUstep LIVE CD
Impi Linux
Kanotix
KNOPPIX
Libranet
Linspire
Linex
Linuxin
Linux-YeS
Linux Router Project
MEPIS
M.N.I.S. Linux
Morphix
PingOO
Progeny Linux
Prosa
RAYS LX
Stonegate
Stormix Technologies' Storm Linux.
TelemetryBox
Ubuntu
Xandros

[değiştir]

Apt İle İlgili Konular

Nasıl : Apt-Get
APT Önyüzleri:
- Aptitude
- Synaptic
dpkg
APT Depo Dosyası :
- Apt/sources.list
APT Pinning

[değiştir]

Bağlantılar

[değiştir]

İç Bağlantılar

Gayri-Resmi Debian Balangıç Rehberi
E-Lapis Debian Özel Sayısı
Lapis Forum Wiki Başlığı, Konu Ile Ilgili Fikirlerinizi paylaşmak için
Lapis Forum Debian Başlığı, Debian Hakkında Soru ve Sorunlarınız İçin
Lapis Forum Ubuntu Başlığı, Ubuntu Hakkında Soru ve Sorunlarınız İçin

[değiştir]

Dış Bağlantılar

Debian Resmi Web Sitesi
Kurulum Rehberi Debian Gnu/Linux (Sarge) Kurulum ve Yapılandırma Rehberi
Kurulum Rehberi kararlı sürüm için kurulum rehberi
Bir Başka Kurulum Rehberi
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Debian Referans Kartı A4 Olarak Saklanabilir Referans Kartı
Debian Türk kullanıcıları e-posta listesi
Debian Referans(İngilizce) Referans
Debian Tarihçesi (İngilizce)
Debian Tarihçesi (Türkçe)
APT HOWTO, Debian Apt Manual
APT NASIL, Belgeler.Org
Debian Paket Yönetimine Hızlı Bakış, Serdar Aytekin
Debian Gezegeni (İngilizce)
Ian Murdock'ın Günlüğü (İngilizce)
Apt-Get.org Resmi olmayan paket arşivi
DistroWatch Debian Sayfası

	Linux Dağıtımları Listesi	edit
Archlinux \| Boreas \| Damn Small \| Debian \| Fedora \| Gen2VDDR \| Gentoo \| Kanotix \| Knoppix \| Kubuntu \| LFS Projesi \| Mandriva \| MEPIS \| Pardus \| PCLinuxOS \| Red Hat Enterprise \| Slackware \| SourceMage \| SuSE \| Ubuntu \| Truva \| Turkix \| Xandros \| Tüm Liste…

Retrieved from "http://wiki.linux-sevenler.org/index.php/Debian"

Category: NASIL

Debian

From Lapis Wiki

Konu başlıkları

Tarihçe

Debian Sürümleri

Debian Sürümlerinin Kod Isimleri

Kararlı Sürümün Oluşması ve Depoların Işlevleri

Kararlı Sürüm

Testing Sürüm

Kararsız Sürüm

Bilinen Debian tabanlı dağıtımlar (Alfabetik olarak sıralanmış)

Apt İle İlgili Konular

Bağlantılar

İç Bağlantılar

Dış Bağlantılar

Views

Personal tools

Sitede yol bulma

Ara

Araçlar