Linux Altında Paket Yönetimi
From Lapis Wiki
Linux Altında Paket Yönetimi
Dağıtımlar arasındaki temel fark paket ve yazılım yönetim sistemidir. Yazılım yönetimi, yazılım kurulması, yapılandırılması, güncellenmesi, kaldırılması ve daha pekçok işlemi kapsamaktadır. Her dağıtımın bir yazılım yönetim sistemi vardır.
Yazılım iki şekilde kurulabilir:
- Kaynak kodundan derleyerek kurmak
- Önceden derlenerek oluşturulmuş paketi bir paket yöneticisi ile kurmak
İlk yöntem bazı avantajlarına rağmen fazla tercih edilmemektedir. Bir yazılımı kaynak kodundan derlerken derleyici parametrelerini değiştirip eldeki işlemciye özel daha hızlı çalışabilir ikili(binary) programlar oluşturulabilir. Veya özel isteklere göre yapılandırılıp derlenebilir. Ancak kod derlemek yeni başlayanlar için zor bir işlem olabilir. Özellikle derleme hatası verildiği durumlarda.
İkinci yöntemde, yazılım daha once başka bir sistemde kurulmuş, test edilmiş ve paketlenmiş oluyor. Kullanıcı hazır paketi alıp, paket yöntecisi yardımı ile derlemeden doğrudan kendi sistemine açıyor. Oldukça kolay olmasına karşın istenilen özelliklere göre derleyememe ve işlemciye özel kod üretememe gibi nedenlerle ileri düzey kullanıcılar tarafından tercih edilmediği durumlar olabiliyor. Bu problemi çözmek için aynı yazılımın işlemciye özel veya farklı özelliklerle derlenmiş birden fazla paketi sunuluyor. Kullanıcı, ihtiyacına göre olan paketi kuruyor.
Slackware GNU/Linux dağıtımı kendi derlenmiş paketleri olduğu gibi yapısı gereği kaynak kodundan derlemeye uygun bir dağıtımdır (FreeBSD işletim sisteminde olduğu gibi). Tercih edilmesinin en önemli nedenlerden birisi budur.
RPM(Redhat Packet Manager) en popüler paket yönetim programıdır. Redhat'in paket yönetim programıdır. Popüler olması nedeni ile hemen her yazılım RPM paketi yapılmaktadır. Ticari Linux yazılımlarının çoğunluğu RPM paket olarak dağıtılmaktadır. Bu nedenle RPM kullanmayanlar bu yazılımları yükleyememektedir. Bu avantajlarına rağmen RPM'in çok önemli bir problemi var: Eğer bir yazılımın kurulması için başka bir yazılımın veya kütüphanenin kurulması gerekiyorsa, kullanıcı önce onu bulmak ve kurmak zorundadır. Eğer ihtiyaç duyulan paket de bir başka pakete ihtiyaç duyarsa yine öncelikle bu paketin bulunup yüklenmesi gerekir. Gerekli yazılım sayısı arttıkça kullanıcının işi zorlaşmaktadır.
Debian GNU/Linux, APT paket yönetim sistemini kullanmaktadır. RPM'in bağlı yazılımları kuramaması problemi APT sisteminde yoktur. Bir yazılım kurulmadan önce ihtiyaç duyduğu yazılımlar tespit edilip internetten otomatik bulunup kurulmaya başlanır. Ancak APT, indirilen kodları derleyerek kurar. Yavaş bilgisayarlar için bu özellik yazılım kurma sürecini çok uzatabilir. Hatta Xfree86 gibi büyük paketler için günler sürebilir.
ArchLinux, PACMAN paket yönetim sistemini kullanmaktadır. Bağımlı olduğu paketleride belirleyip kurar. Pkgbuild sistemi ile kaynaktan elle derlenerek paket oluşturmaya da izin verir. Kullanımı basittir, komut satırından çalışır.
Debian tabanlı dağıtım veya Redhat tabanlı dağıtım ifadeleri genelde APT paket yönetimini kullanan dağıtım veya RPM paket yönetimini kullanan dağıtım anlamında kullanılır.
Dağıtımlar birbirinin paketlerine destek verebilir. Ancak dosya sistemlerinin diziliminden kaynaklanan farklılıklardan dolayı uyarlama problemleri ile karşılaşılabilir. Teorik olarak bir Linux dağıtımında çalışan yazılım başka bir Linux yazılımda da çalışır. Pratikte çıkan sorunlar üzerinde zaman harcandığı takdirde çözülebilir.
Mevcut paket sistemleri aşağıda liste halinde verilmiştir.
