Linux Dizinleri

Bu makale IPUCU bölümü serisinin bir parçasıdır

Sıradan dosyalar: Günlük alışılmış işlerimizle ilgili veriler içerir.
Dizinler: Dosyaları diğer dosyalardan ayırarak bir arada tutan klasörler gibi görev yapan ve böylece silsileler yaratabilen dosyalardır.
Bağlantılar: Bir dosya farklı isimlere sahip olabilir ya da farklı dizinlerden ulaşılabilir durumda bulunabilir. Bağlantılar diğer dosyalara bir referans ya da "kısayol" gösterirler.
Aygıtlar: Bunlar bilgisayarın bir aygıtına (ekran, esnek teker (floppy disk), katı teker, CD sürücü, vb.) bağlanan dosyalardır. Öyle ki, bir program aygıtlar üzerinde çalışmak istediğinde bu dosyalar üzerinde çalışır.

/dev Dizini: Tüm aygıt dosyalarını içerir. Aygıtlara ait dosyalar /dev dizini altında bulunur. Kurulum anında veya aygıt sürücüsünün yüklenmesi esnasında bu dosyalar yerine yerleştirilir

/home Dizini: Bu tüm kullanıcı hesaplarının tutulduğu dizinidir. Evet, linux birçok kişinin aynı anda aynı makina üzerinde birbirlerini engellemeden çalışabilecekleri bir sığa sunar. (Linux, gerçek bir çok kullanıcılı işletim sistemidir.) adduser [kullanıcıadı] (kullanıcıadı hasan gibi herhangi bir ad olabilir.) buyruğuyla yeni bir kullanıcı alanı yaratılabilir. Kök dizinini yalnızca yönetimle ilgili işler için ayırmanızı ve ve sıradan işler için yeni bir alan açmanızı öneririm çünkü, kök olarak bir anda kazayla tüm dosyaları silebilirsiniz ama düz bir kullanıcı (burada hasan diyebiliriz.) olarak bunu yapmak mümkün değildir.

/lost+found Dizini: Daha önce birtakım yanlışlıklarla eksikli bir salkım (defective cluster) içinde yitirdiğiniz bir dosyayı geri getirmek için Norton Utilities'i kullanmış olabilirsiniz. Artık sistem çökerse diye endişelenmeyin çünkü, bu olduğunda sistem kendiliğinden geri getirme (recovery) dosyasına başvuracaktır ve eğer geri getirme işleminde kayıp bloğun nereden geldiği saptanamazsa kayıp blok bu dizine yerleştirilecektir. Bu linux'ın neden herhangi bir Microsoft işletim sisteminden daha iyi olduğunun diğer bir yanıtıdır.

/root Dizini: Bu, sistem yöneticisinin çalışma alanıdır; /home dizininin normal kullanıcıların çalışma alanı olduğu gibi.

/var Dizini: Sistem iletileri, kullanıcı gönderileri, basım işleri gibi geçici bazı dosyaları içerir.

/bin Dizini: Sistemin açılışı ve kontrolü için gerekli komutların bulunduğu dizin. Hem kullanıcıların, hem de sistem görevlisinin kullanabileceği dosyalar (kök dizinde ise fazla şişmemesi koşuluyla) bu klasörde bulundurulmalıdır.Bu dizinde bulunan dosyalara örnek olarak cat, chgrp, chown, date, dd, df, ln, mkdir, mount, ps, rm, sh, su, sync ve umount verilebilir.

/mnt veya /media Dizini: Bir CD'ye erişilmek istendiğinde genellikle mounting denen bir işlemde bu dizin kullanılır. /mnt dizininden CD'nin içeriğine erişebilmek için mount -t iso9660 /dev/cdrom/mnt buyruğunu vermelisiniz. Bu komut sistem biçimlendiriminize bağlı olarak değişiklik gösterebilir.

/sbin Dizini: Bu dizin sistem yönetimiyle ilgili olan ve güvenlik nedeniyle düz kullanıcılarca erişilemeyen, yalnızca yönetmen (root) tarafından kullanılabilen, komutları içerir.

/boot Dizini: Bu, sistem çekirdeği için ayrılmış alandır. Bazı sürümlerde çekirdeğin / dizinine yerleştirilmesi yeğlenmiştir.

/etc Dizini: Bu dizin sistemin yeniden açılmasından veya pencere sistem biçimlendiriminden sorumlu dosyalar gibi sistem biçimlendirim dosyalarını içerir. (CONFIG.SYS ve AUTOEXEC.BAT'a benzer dosyalar.)

/tmp Dizini: Bu, programların, içine geçici ya da gereksiz dosyaları atıkları dizindir. Genellikle sistem, yeniden başlatıldığında (reboot) bu dosyaları kendiliğinden siler.

/lib Dizini: Sistemin temel kitaplıklar dizinidir. Linux, birçok program tarafından ortaklaşa kullanılan kodları kitaplık olarak adlandırılan bir dosya içinde saklayarak bellek artırımı yapan bir sistemdir. Bir kitaplık kullanıldığında yalnızca bir tek kopyası korunur.

/proc Dizini: Bu, bellekteki programların bir ayna dizinidir ps, top veya kill gibi programların sistemde hangi programların çalıştığını görmemize ve çalışmalarını (eğer asılı kalmışlarsa) durdurmamıza izin vermelerini sağlar. Böylece Windows'ta olduğu gibi sitemi tekrar başlatmaktan ve diğer programlar tarafından yapılmış herşeyi yitirmekten kaçınmış oluruz.

/usr Dizini: Diğer önemli sistem dosyalarını tutar. Bu bölüm genelde en kalabalık dizindir, zira yeni kurulan tüm programlar buraya konulur.
/usr/X11R6: X Pencere sistemi bilgileri tutulur.
/usr/doc: Belge ve dökümanlar, genellikle HOWTO ve FAQ dosyaları.
/usr/lib: Bazı kütüphaneler
/usr/man: Man dosyaları
/usr/src: Bazı kaynak dosyaları ve linux çekirdeğini oluşturan kodları (/usr/src/linux) içeren dizin.
/usr/sbin: Kök dosya sisteminde yeralması gerekmeyen çalıştırılabilir sistem görevlisi servisler (örnegin: network servisleri)
/usr/bin: Çok gerekli olmayan çalıştıralabilir dosyalar(tek kulanıcı modda ihtiyaç duyulmayacak programlar); tüm kullanıcaların erişim saglayacagı programlar

Afyon Kocatepe Universitesinde Linux sayfasından alınmıştır.