Resimli Red Hat 9 Kurulumu
From Lapis Wiki
Bilgisayarımız açılırken Del tuşuna basıyoruz ve Biosa giriyoruz. Buradan bilgisayarımız açılışını CDROM olarak ayarlıyoruz.
Kaydedip çıkıyoruz. Bu arada RH 9 CD 1'i sürücümüze takmayı unutmuyoruz. Bilgisayarımız açılmaya başladığında CD'den
açılacak ve karşınızda Red Hat logolu seçenekleri açıklayan bir ekran gelecek. Burada grafik kurulum için ENTER tuşuna basmanız
yeterli... Metin kurulum için ise linux text yazıp enter demeniz yeterli. (Metin kurulum için bir yazı hazırlamayı düşünüyorum ama ne
zaman tam bilemiyorum.) Biz ENTER deyip doğrudan grafik kuruluma geçiyoruz.
Not:
64 MB'dan daha az belleğe sahipseniz kurulum programı sizi metin kuruluma yönlendirecektir.
Şekil 1. Red Hat Kurulumu Başlangıç Ekranı
Şimdi karşımıza kurulum CD'lerinin sağlam mı bozuk mu olduğunun denetlenmesini isteyip istemediğimizi soran bir ekran gelecek.
Eğer denetlenmesini istiyorsanız OK düğmesine tıklayın. Eğer istemiyorsanız Skip (Atla) diyerek kuruluma devam edebiliriz.
Burada CD'leriniz hataya karşı denetlendiğinden denetlenmesi yararlı olacaktır.
Şekil 2. CD'lerin denetimi
Karşımıza gelen ekranda NEXT diyelim. Şimdi kurulum dilini seçmemiz gerekiyor. Bakıyoruz ama Türkçe yok. O yüzden İngilizce olarak kalsın ve devam edelim.
Kurulum dili seçeneklerinde Türkçe olmaması sizi yanıltmasın. Red Hat 9'u Türkçe olarak kullanabilirsiniz. Bu sadece kuruluma özgü bir şey bunu da belirtelim.
Şekil 3. Kurulum dili seçimi
Kurulum dilimizi seçtikten sonra klavyemizi seçiyoruz. Klavyemize göre bir seçim yapalım. Benim klavye Türkçe olduğu için Turkish seçeneği işaretledim. Başka bir klavye kullanıyorsanız seçimi ona göre yapın ve devam edelim.
Şekil 4. Klavye Dili Seçimi
Klavyemizi seçtikten sonra faremizin türünü seçmeye geldik. Kurulum programı farenizi büyük ihtimalle tanımıştır. Yok bu benim fare türüm değil diyorsanız. Listeden doğrusunu bularak işaretleyin. Eğer fare türünüz tanınmamış ise genel (generic) bir fare türü seçin. Şimdi NEXT diyerek devam edelim.
Not Ekranında altında gördüğünüzü Emulate 3 butons seçeneği işaretlerseniz. İki tuşlu bir fareyi üç tuşlu bir gibi kullanma imkanına sahip olabilirsiniz. İki tuşa birden basılması üçüncü tuşun yaptığı işi yapacaktır.
Şekil 5. Fare Yapılandırması
Fare seçim işimizide bitirdikten sonra şimdi geldik nasıl bir kurulum tercihi yapacağımıza; Red Hat bize bazı seçenekler sunmuş.
Bunlardan istediğimizi seçebiliriz. Şimdi bunları kısaca açıklamaya çalışalım.
Personal Desktop (Kişisel Masaüstü) Adından anlaşılacağı üzere ev kullanıcılara yönelik bir kurulum seçeneği evde kullanmayı düşünüyorsanız. Bu seçeneği seçebilirsiniz.
Workstation (İşistasyonu) Bu seçenekte iş istasyonu olarak kullanılan bilgisayarlara yönelik hazırlanmış. İş yerinde veya evde iş yapıyorsanız sizin seçiminiz bu olabilir.
Server (Sunucu) Adından anlaşılacağı üzere sunucu olarak kullanılacak bilgisayarlara göre hazırlanmış.
Dikkat Bu seçenek makinanızdaki tüm sabit diskleri kullanır (hepsini linux için biçimler). Makinanızı özellikle ve sadece sunucu olarak kullanmayacaksanız, bu seçenek size göre değil.
Custom Kurulumun istediğimiz diske yapılmasını ve kurulacak paketleri kendimizin seçmesini istersek bu seçeneği kullanıyoruz. Bu seçenekte ayrıca en küçük kurulum ve paketlerin hepsinin kurulması seçeneği de bulunuyor. Tam kurulum yaklaşık 5 GB'lık bir alan kaplıyor. Yukarıdaki seçenekler hoşunuza gitmediyse Custom seçeneği seçmelisiniz. Biz de Custom seçeneğini seçiyoruz ve devam ediyoruz.
Şekil 6. Kurulum Türü
Kurulum tercihimizi yaptık.Şimdi oldukça önemli bir kısıma geldik.Burada diskimizi nasıl yapılandırmak istediğimize dair iki tane seçenek var.Bunları açıklamaya çalışalım.
Automatically partition (Otomatik olarak bölümle) Sabit diskinizde RH 9'dan başka bir işletim sistemi veya başka bir Linux dağıtım kullanmayı düşünmüyorsanız. Bu seçeneği seçebilirsiniz. RH 9 kurulum programı diskinizi gerektiği şekilde yapılandıracaktır. Bilgisayarınızda başka bir işletim sistemi var ise kesinlikle bu seçeneği kullanmayın bütün verileriniz silinecektir.
Manually partition with Disk Druid (Disk Druid kullanarak elle bölümleme) Sisteminizde başka bir işletim sistemi varsa bu seçeneği kullanıyoruz. Bir sonraki adımda neler yapacağımızı anlatmaya başlıyoruz.
Şekil 7. Disk Bölümleme Ayarları
Şimdi RH 9'u kuracağımız yeri hazırlamaya başlıyoruz. Karşınıza gelen ekran diskinizin şu anki durumunu gösteriyor.
Şekil 8. Disk Yapılandırması
İşlemlerimizi daha önce RH 9 için hazırladığımız ve Free Space (Boş Alan) gözüken alanda yapacağız. Bunun dışında diğer tablo bölümlerine dokunmayacağız. Eğer yanlışlıkla böyle birşey yaptıysanız. Reset tuşunu kullanarak diskimizi eski haline getirebilirsiniz. Burada yapacağımız işlemler Next (ileri) demedikten sonra etkin hale gelmeyecektir. Şimdi bölümlerimizi oluşturmaya başlayalım.
İlk olarak bize bir tane kök (/) dizin ,bir tane de takas alanı (swap) gerekiyor. Takas alanının boyutu hakkında bir çok söylenti vardır.
Mesela bellek miktarının iki katı artı dört MB gibi... Ama bunlar o kadar doğru değildir. Ne kadarlık takas alanına ihtiyacımızın olduğuna kendimiz karar verebiliriz. En küçük takas alanı için takas alanı = 512 MB - bellek miktarı olması önerilir. Hiç takas alanı belirtmezseniz, RH 9 kurulumu tamamlanmayabilir.
Takas alanının boyu en çok 2 GB olabilir ve 32 farklı takas alanı belirlenebilir. Bütün takas alanlarını Linux tek bir takas alanı imiş gibi kullanır. Bizim o kadar lüksümüz yok, ortalama birşey belirliyoruz ve devam ediyoruz. Toplam boş alandan takas alanı miktarını çıkardıktan sonra kök (/) dizinimizin ne kadar olacağı ortaya çıkmış oluyor.
Şimdi New (Yeni) tuşuna tıklayalım.
Şekil 9. Kök dizini ve Takas alanı
Karşımıza gelen ekranda;
Mount Point: / File System Type: ext3 Size (MB): Takas alanı miktarını çıkardıktan sonra kalan boş alan
Bu ekranda alt kısımda gördüğünüz... Force to be a primary partition şıkkı oluşturacağımız bölümün birincil bölüm olmasını sağlıyor. Check for bad blocks şıkkı ise kurulumdan önce diskimizde hatalı blokların olup olmadığını kontrol etmemizi sağlıyor. Şimdi kök dizimizi oluşturduk. Sıra geldi takas alanını oluşturmaya...
New (Yeni) tuşuna tıklayalım. Karşımıza gelen ekranda;
File System Type: Swap Size (MB): Takas alanı olarak ayırdığınız alan miktarı
OK dedikten sonra bize lazım olan bölümleri oluşturduk. Şimdi bir kere kontrol edelim. Diğer bölümlerde bir değişiklik yok ise ve yeni oluşturduğumuz bölümlerde görünüyorsa her şey yolunda demektir.Next (İleri) diyelim ve devam edelim.
Alanlarımızı oluşturduktan sonra Boot Loader Configuration (Önyükleyici Yapılandırması) ekranına geldik. Burada üst tarafta bulunan Change boot loader kısmından istediğimiz ön yükleyici seçebiliriz. Lilo veya grub önyükleyici, seçim sizin... Ön tanımlı olarak gelen Grub önyükleyicisidir. Orta kısımda bilgisayarınızda başka bir işletim sistemini eklemek için bir seçenek var. Add tuşunu tıkladıktan sonra önyükleyicide görüntülenecek adı girin ve disk bölüm numarasını girin. Açılışta seçmeli olarak istediğimize girebiliriz. Öntanımlı olarak istediğinizi işaretleyin. Güvenlik için önyükleyiciye parola koymak isterseniz Use a boot password şıkkını işaretleyin ve Change Password tuşunu tıklayarak parolanızı girin.
Şekil 10. Önyükleyici Yapılandırması
Şimdi karşımızda güvenlik ayarları ile ilgili ekran var. Burada istediğiniz özel ayarları işaretleyebilirsiniz. Eğer bilginiz yoksa Use default firewall rules seçeneği ile ön tanımlı ayarları kullanabilirsiniz.
Şekil 11. Güvenlik Duvarı Yapılandırması
Şimdi RH 9'u hangi dille kullanmak istediğimizi seçiyoruz.
Şekil 12. Sistem Dilinin Seçilmesi
Dilimizi seçtikten sonra saat ayarlarımızın nasıl yapılandırılacağını seçiyoruz.
Şekil 13. Zaman Dilimi Seçimi
Şimdi root kullanıcısı için parola belirliyoruz.
Açıklama
root kullanıcısı Linux ve Unix sistemlerde en yetkili kullanıcıdır. Bunun için Linux ile yapacağımız gündelik işleri normal bir kullanıcı oluşturarak yapmalıyız. Bu güvenlik açısından önemlidir. Normal kullanıcı oluşturmayı başka bir adımda göreceğiz.
Şekil 14. root parolası
Şimdi karşımızda Authentication Configuration (Kimlik denetimi yapılandırması) ekranı var. Burada sistemdeki parolaların şifrelemesinin nasıl olacağına ilişkin seçenekleri göreceksiniz.Yukarıda gördüğünüz seçenekler öntanımlı olarak seçili olarak gelir ve güvenlik önlemi olarak seçili kalmasını öneririm. Alt kısımda gördüğünüz NIS, LDAP, Kerberos 5 ve SMB servislerini kullanıyorsanız bununla ilgili bilgileri girebilirsiniz.
Şekil 15. Kimlik Denetimi Yapılandırması
Şimdi karşımızda paket seçim ekranı var. Buradan istediğimiz paketleri seçebiliriz. Paketler ile ilgili gerekli ayrıntılı açıklamayı,
Details (Ayrıntılar) düğmesine tıklayarak ulaşabilirsiniz. Paketlerin ayrıntılı açıklamasına girersek bu kurulum yazısını çok uzatabiliriz. O yüzden fazla uzatmıyoruz. Başlangıçta Custom (Kişisel) kurulum seçeneği seçtiyseniz.Bütün paketler görüntülenecektir. Buradan ayrıntılı olarak hangisini kuracağımızı seçebilirsiniz. Diğer şıklardan birini seçtiyseniz sadece o kurulum türüne ait paketler görüntülenecektir. Genel paket seçenekleri içinde toplu olarak işaretlerseniz öntanımlı olarak seçilmiş paketler kurulacaktır. Değişiklik yapmak isterseniz. Details düğmesine tıklayıp istediğiniz paketi kaldırıp ekleyebilirsiniz.
En alt kısımda minimum kurulum seçeneğini ve paketlerin hepsini kurma seçeneğini göreceksiniz. Bütün paketleri kurarsanız yaklaşık olarak 5 GB'lık bir alan kaplıyor. RH 9'da KDE masaüstü seçilmiş olarak gelmeyebilir. Bu Red Hat'ın GNOME geliştirmesine destek vermesinden dolayı GNOME'ye öncelik tanıması olarak yorumlayabiliriz. Eğer kullanmak isterseniz. KDE paket grubunu seçmemiz gerekiyor. Grafik kullanım için X Window paketlerininde kurulu olması gerekir.Diğer paketler daha çok iş gördükleri alanlara göre gruplandırılmış paket gruplarıdır. Bunlardan işinize yarayanlara siz karar vereceksiniz. Paketleri daha sonrada ekleme ve silme olanağımız olduğuna göre daha sonrada bu ayrıntılı incelemeyi yapabilirsiniz.
Şekil 16. Paket Gruplarının Seçimi
Kurulum başlıyor... Kurulum paket seçimine göre 30-60 dakika arasında sürebilir. Bu süre içinde ne yapmak istediğiniz size kalmış...
Paket seçiminize göre kurulum programı sizden diğer CD'leri isteyebilir. O yüzden arada bir kontrol etmeniz gerekebilir.
Şekil 17. Paketlerin Kurulması
Kurulum bittikten sonra açılış disketi oluşturma ekranı geliyor. Sistemin açılmaması gibi bir durumda sisteme girmek için bir tane oluşturmanızı öneririm. Boş bir disketi alıp sürücüye yerleştirelim ve Next (İleri) diyelim. Disketimiz artık hazır.
Şekil 18. Açılış Disketinin Oluşturulması
Açılış disketimizi oluşturduktan sonra ekran kartımızı tanıtmaya geldi. Kurulum programı ekran kartımızı otomatik olarak tanıyacaktır. Ama yanlış tanıtığını düşünüyorsanız listeden seçebilirsiniz. Eğer tanımamışsa listeden genel(vesa) veya standart bir sürücü seçmelisiniz.
Şekil 19. Grafik Arabirim (X) Yapılandırması
Ekran kartımızıda tanıttıktan sonra sıra monitörümüzü seçmeye geldi. Kurulum programı monitörünüzü otomatik olarak tanıyacaktır. Ama yanlış tanıdığını düşüyorsanız listeden kendiniz belirleyebilirsiniz. Eğer tanımamışsa listeden generic(genel) veya standart bir monitör sürücü seçiniz. Tazeleme oranlarını biliyorsanız kendiniz girmeniz daha iyi olacaktır.
Şekil 20. Monitör Yapılandırması
Şimdi grafik kullanım yapılandırma ekranı karşımızda burada istediğimiz çözünürlük ve renk düzeyi seçiyoruz. Sisteme giriş olarak Graphical(Grafik) veya Text(Metin) giriş seçeneklerinden birini seçiyoruz. Yeni bir kullanıcı için grafik giriş daha iyi olacaktır.
Şekil 21. Grafik Kullanım Yapılandırması
Kurulumumuz başarıyla tamamlandı. Exit (Çıkış) diyelim ve sistemimiz yeniden açılmaya başlasın. CD'yi yuvasından çıkartmayı unutmayın.
Şekil 22. Kurulum Bitirilmesi
Şekil 23. Önyükleyici Ekranı
Karşınıza gelen önyükleyici ekranında Red Hat Linux seçeneğini seçip Linux'ümüzü açmaya başlıyoruz.
Şekil 24. Sistem açılmaya başlıyor
Sistem açılış yazılarının Türkçe olmasıda ayrı bir güzellik bu konuda çalışan arkadaşa teşekkürlerimizi iletiyoruz (Birşey değil- [NBB]). Tabi bütün yerelleştirici arkdaşlarımıza da ayrı ayrı teşekkür ediyoruz.
Şekil 25. Sisteme girmeden önce bazı ayarlar
Burada normal bir kullanıcı ekleyelim. Saatin doğruluğu kontrol edelim. Red Hat Ağına bağlanıp hemen güncellemelerimiz yapabilirsiniz ama daha sonraya da bırakabilirsiniz. Kurulum için ek bir kaynağınız varsa buradan onları da kurabilirsiniz. Buradaki işlemler bu kadar... Artık sisteme girelim.
Şekil 26. Giriş Ekranı...
Red Hat 9'un şirin giriş ekranına geldik... Artık Linux Deneyiminize başlayabilirsiniz....
Not:
Bu belgenin, Red Hat 9 kurulum hikayesi (Grafik kurulum) 1.0 sürümünün telif hakkı © 2003 Rıdvan Can'a aittir.
Düzenleyen by trspeed
